شكافت و خود را در سرزمينى پردرخت يافت و جانورى ديد كه در پهنا و درازا و بزرگى مانند آن نديده بود و مردمانى ديد با قامتهاى بلند و پهناى بسيار ، بر ستورانى بزرگ . وقتى او را ديدند از خلقت و پيكر او در شگفت ماندند و به خنده افتادند . داستان چنين است ، اما نمىدانم از چه راهى آن مرد بازگشت و اين خبر را بديشان گفت . هر كس شناخت اين چيزها را بخواهد بايد در [ كتابهاى ] طبايع الحيوان و طبايع الاحجار و طبايع النبات بنگرد تا بر دانش وى افزوده گردد و هم عبرت و معرفت به حاصل كند . اصناف شگفت مردمان در اخبار وصف يأجوج و مأجوج ، همچنان آمده كه ما در جاى خود يادآور شديم ، همچنين وصف نسناس در سرزمين و بار . و گروهى از ايشان در ناحيهء پاميرند و آن بيابانى است ميان كشمير و تبت و وخان و چين . مردمى هستند وحشى ، همهء پيكرشان پر از موى است مگر چهره‌شان و مانند آهوان جفت و خيز مىكنند . و من از بسيارى از مردم وخان شنيدم كه ايشان آنها را صيد مىكنند و مىخورند . در بيشه‌هاى سرنديب مردمى وحشى هستند كه بعضى براى بعضى ديگر صفير مىكشند و از مردم مىگريزند . و در دور تر جايهاى زنج مردمى هستند كه غذايى ندارند مگر آنچه از جانوران دريا ، به وسيلهء خورشيد ، به هنگام غروب سوخته مىشود ، و جامه‌اى ندارند مگر برگ درخت و بنايى ندارند مگر سوراخهايى در زير زمين و بعضى بعضى ديگر را مىخورند و هيچ كس از ايشان پدر خويش را نمىشناسد و نكاح در ميان ايشان نيست . گويند در ناحيهء ترك مردمى هستند كه هر گاه به جنگ مىروند نمك با خويش بر مىدارند و آنهايى را كه كشتند نمكسود مىكنند و مىخورند . گويند در نواحى خرخيز مردمى وحشى هستند كه با انسان آميزش ندارند و هيچ از آدمى نمىدانند . جامه و ظرفهاشان از پوست جانوران وحشى است ، مانند بهايم و وحشيان بر سر چهار دست و پا با يك ديگر مىآميزند و هماغوش مىشوند و هر گاه يكى از ايشان بميرد ، او را بر درخت مىآويزند تا فرسوده شود . گويند در سمت شمال ، مردمى هستند با خوى جانوران درنده كه آدميزادان درنده‌خوىاند . از بسيارى غواصان شنيدم كه ايشان در دريا جانورانى مىبينند به گونهء آدميزاد كه با يك ديگر سخن مىگويند و در كتاب المسالك آمده كه در يكى از جزاير هند ، مردمى هستند با پيكرهاى ستبر كه گام هر كدامشان ذراعى است و ايشان آدمخوارند . و خداوند مىفرمايد : « و مىآفريند چيزهايى كه شما نمىدانيد » ( 16 : 8 ) .